نمايشگاه گروهي جواهرات معاصر
با آثاري از :
امير حسين دلبري
آزاده جعفريان
زري اكبري
زهرا مسلميان
متينه حاجي كريم
هما عليپور
جمعه يكم مهر 1390 ساعت 16 تا 19 . تا هفتم مهر 1390 . خاته هنرمندان ، نگارخانه تابستان .
نمايشگاه گروهي جواهرات معاصر
با آثاري از :
امير حسين دلبري
آزاده جعفريان
زري اكبري
زهرا مسلميان
متينه حاجي كريم
هما عليپور
جمعه يكم مهر 1390 ساعت 16 تا 19 . تا هفتم مهر 1390 . خاته هنرمندان ، نگارخانه تابستان .
طراحی جواهر، لباس، معماری داخلی هم علاوه بر تبلیغات از آن چیزهاییه که توجه من رو به خودش جلب میکنه. پنج شش سال پیش وقتی که طراحیهای نیما بهنود با برند نیمانی عرضه شد، با خودم فکر کردم، چرا زودتر از اینها کسی به فکر استفاده از خطاطی و حروف فارسی و المانهای مشابه در طراحی لباس و پوشاک جانبی نیفتاده.
تقریباً دو سال پیش توی وبگردیهام به سایت الف دال برخوردم. اشعار فارسی و طراحیهایی که همیشه یک رنگ و بوی ایرانی داره یا از خط نستعلیق استفاده کرده، این بار در طراحی جواهر استفاده شده. طراح و مجری این جواهرات هم کسی نیست جز امیرحسین دلبری.
این سایت رو یادم رفته بود. این روزها دوباره توی لینکهایی که بچهها این طرف و اون طرف همخوان کرده بودند، دوباره بر خوردم به این سایت. باز هم مثل دفعه پیش دوست داشتم که یک انگشتری حداقل از این مجموعه برای خودم داشته باشم. حیف که امکان خرید آنلاین برای خارج از ایران رو اونجا ندیدم. البته قیمت این جواهرها با توجه به جیب من گرونه. اما نمیتونم بگم ارزشش رو نداره. برعکس فکر میکنم که این طور چیزها بیشتر از این که یک جواهر باشند، یک اثر هنری هستند. یک جور طراحی حجم و مجسمه که نمیشه روش قیمت گذاشت.
امیرحسین هم سایت داره، هم وبلاگ داره و هم اکانت فرندفید. میتونید از این لینکهایی که گذاشتم، دنبالش کنید. و البته ازتون دعوت میکنم این گزارش زیبای چندرسانهای رو ببینید که در جدید آنلاین منتشر شده و ساخته آزاده حسینی عزیزه.
چند سال پیش یکی از برجستهترین پیشکسوتان فرانسوی بنام لی ادل کورت LI Edelkoort اذعان داشت که جواهرات تاثیر بسزایی برمد خواهد گذاشت و بالاخره تناسب تحسین برانگیز پارچههای راه راه باریک ۲۰۰۳ با جواهرات اعم از الماس، مروارید و سنگهای قیمتی، منجر به آن شده که اکثر طراحان به این تلفیق نوین روی آورند. هلنا کودل Helena Krodel مفسر و رابط رسانههای گروهی در مرکز اطلاع رسانی جواهرات نیویورک میگوید: قبلا جواهرات سفارشی مقولهای جدا از لباس به شمار میرفت، اما امروزه انتخاب و آویختن جواهراتی که در نهایت هماهنگی با نوع و رنگ پوشش هستند، توجه مثبت بسیاری از مد شناسان را برانگیخته است.
بعبارت دیگر، جواهرات سفارشی و مد به مثابه دو خواهرند، که موجب تاثیر متقابل بریکدیگر میشوند و درواقع مرز بین این دو بسیار باریک است. رواج فوق العاده لوازم تزئینی Accessoryو جواهرات سابقه دار مدیون شرکتهای معروفی همچون دبیر ال وی Debears LV، بوچرون Baocheron و گارارد Garrard است.
اوگینا برونی Eagenia Bruni از جواهر سازان معروف ایتالیایی میگوید: بهر حال، بازار امروز اصولا متحول شده، اکنون جواهرات توجه همگان را به خود معطوف کرده و مشتریان تحصیلکرده امروزی به این نکته واقفند که چگونه میتوان جدا از ایجاد هارمونی در نوع پوشش از جمله لباس و کیف و روسری- با استفاده از جواهرات تاثیرگذار، صاحب سبک بود. بدیهی است این نگرش جدید به نوبه خود موجب گسترش و توسعه دامنه و افق بازار و دنیای جواهرات شده است.
دیوید استارینو David Staurino از جواهرسازان ایتالیایی الاصل میگوید: در جواهرات سفارش گرایش فزایندهای بسوی مد مشاهده میشود و این تحول نه تنها در کارهای کلاسیک و الماس بلکه بیشتر در طراحی کارها محسوس است.
گای الیا Guy Ellia طراح بنام جواهرسازان پاریسی معتقد است: چالش اساسی مد نظر قراردادن این نکته مهم است که در طراحی جواهرات به مواردی توجه کنیم که منجر به آفرینش کاری مطابق مد روز شود و البته به ظرف زمانی خاص محدود نگردد.
مشتریان امروزی بیشتر به جواهراتی تمایل دارند که در استفاده و کاربرد آنها راحت و آسوده باشند و ردی از طرحهای فانتزی نیز به سهولت در کار مشاهده شود. جواهرات سفارشی امروزی با بازار نامساعد و نامطلوبی مواجه است که در آن مشتریان بیش از پیش درصدد تهیه کارهای زیبا ولی عجیب هستند.
عناصری همچون فانتزی و رویا، جزئی اساسی از جواهرات سفارشی مشتری هستند که گواهی دوران شکوفایی و جلال شرکتهایی همچون تیفانی Tiffany ، وردورا Verdura و بوچرون Bacherone محسوب میشوند. درواقع چنین بنظر میرسد که طراحان امروزی با دستمایه قراردادن موضوعات قدیمی و افزودن چاشنی مفاهیم مدرن و امروزی به ابتکارات نوین کنونی خود دست مییابند. تلفیق عناصری همچون پر، چرم و سنگهای قیمتی منجر به پدید آمدن ترکیبی خارق العاده و کم نظیر شده است.
گردنبندهای بزرگ و گوشوارههای آویز بلند و لباس های ساتن و دوبلهای پهن لباسها و گردنبندهای به هم بافته شده همه و همه گواهی براین مدعا هستند که جواهرات به مثابه زبانی گویا در دل خود پیامی نهفتهاند و در یک کلام جواهرات قابل پیش بینی نیستند.
آخرین کلکسیون ارائه شده توسط شوپارد Chopard که گلدن دایاموند Golden diamond نام دارد. مثال شفافی برای بیان تمایل به تلفیق رنگهای عجیب و پیامهای نهفته در جواهرات است. در این مجموعه شاهد کارهای نفیسی همچون آویزهای تراش خورده طلا به سبک انواع مختلف تراشهای الماس اعم از مارکیز Marquise ، پیر Pear ، قلب Heart و کوشنshio Cu و باگت Baguette هستیم.
طلای بکار رفته شده با تنوع به رنگهای سفید قرمز و زرد قابلیت هماهنگی با هر نوع سنگ قیمتی همچون تساوریت Tsa vorite یا الماس شکلاتی Chocolate diamond را به شیوههای متعددی دارا است که میتوانند بیانگر انواع مختلفی از تیپهای کلاسیک، هیپی و یا کولی باشند. کرودل Krodel معتقد است که ظهور گرایشات اصیل و قوی موجب همبستگی اجتناب ناپذیر جواهرات و مد شده است.
با رجوع و بررسی پیشینه سفارشات، به نوعی حس رویا پرستانه و تمایل فراوان به طرحهایی با موضوعات انواعی از حیوانات اعم از مار و ببر و مارمولک میرسیم که مجددا طرفداران فراوانی یافتهاند.حس زیبایی شناسی با توان نیز منجر به رواج مجدد شرابهها و کارهای آویز در موج نو دنیای جواهرات شده است.
ظهور این نگرش جدید موجب گرایش و تقاضای بیشمار برای خرید گردنبندها و آویزهای عجیب و غریب و رواج کم نظیر طرح گل در جواهرات شد که در نهایت منجر به رواج گوشوارههای آویز جوان پسند با حلقههای بزرگ کاکتیل Large Cocktailring به انواع رنگهای کم نظیر و عجیب شد. استفان هافنر Stefan Hafner که بدلیل ارائه طرحهای پیچیده و مرکب و پر جلال و جبروتش زبانزد عام و خاص است،
مباحث فوق را تایید نموده و میگوید که مد تاثیر اصیلتر و با نفوذتری بر جواهرات داشته است. به پیش بینی وی بازار امسال را نوعی نگرش نئوکلاسیسم فتح میکند. او میگوید امسال کارهایی طرفدار خواهد داشت که دارای طرحی فوق رمانتیک و رنگهای مدیترانهای Mediterranean باشند
طراحی جواهرات کامپیوتری با نرم افزار راینو
تاریخچه طراحی و ساخت طلا و جواهر در ایران قدمت هفت هزار ساله دارد. اما متاسفانه طراحی در ایران ناشناخته مانده است. طراحان بسیاری از قطعات معروف در موزه جواهرات ملی که یکی از شاخص ترین کلکسیون های جواهرات است ناشناخته هستند. امروزه تنها 40% از جواهرات دست ساز هستند. با پیشرفت تکنولوژی و بالا رفتن حساسیت و دقت در امر طراحی جواهرات طراحی دستی جوابگوی نیاز بازار نیست.
علوم کامپیوتری این نیاز را حل کرده است. با ورود نرم افزار های سه بعدی به بازار طراحی قطعات جواهر بسیار آسان شده است. اگر یک طلا ساز، مسلط به نرم افزار های سه بعدی باشد و مشتری برای سفارش کار به او مراجعه کند، می تواند با طراحی سه بعدی و تخمین وزن و رنگ و تمام جزییات قطعه را در اختیار مشتری قرار دهد.
معرفی نرم افزار راینو در طراحی جواهرات:
راینو در سال 1980 در سیاتل آمریکا توسط رابرت مک نیل و همکارانش به وجود آمد در 1985 آنها به توسعه راینو بر مبنای اتوکد پرداختند و به همین دلیل راینو یک نرم افزار به اصطلاح CAD BASE است. در سال 1992 نوشتن پلاگین های راینو برای کاربران خاص شروع شد مانند Rhino Marine که برای ساخت کشتی و قایق و Rhino Gold که به منظور چیدمان سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی با برش های مختلف، Matrix و امثال آن استفاده می شد. در سال 2007 آمار کاربران راینو به بیش از 150000 نفر در سر تا سر جهان رسیده بود.
راینو ابزاری است برای طراحان شامل طراحان صنعتی، جواهرآلات، کفش، کشتی، هواپیما و معماران و… که قدرت نامحدودی را برای ترسیمات دو بعدی، مدل سازی، آنالیز برای ساخت، رندرینگ و انیمیشن در اختیار آنان قرار می دهد.
سیستم مدل سازی راینو بر اساس NURBS یا Non-uniform rational B-spline می باشد که یک مدل ریاضی است و معمولاً در گرافیک رایانه ای کاربرد دارد و برای ایجاد و نمایش منحنی ها و سطح ها استفاده می شود.
توسعه NURBS در سال 1950 و توسط مهندسان و طراحان شاغل در صنایع دریایی و هوایی و شرکت های خودروسازی که طراحی و نمایش سطوح به صورت دقیق برایشان دارای اهمیت بود، آغاز شد. در ابتدا NURBS تنها در بسته های نرم افزاری CAD مرتبط با کارخانه های خودروسازی کاربرد داشت، اما رفته رفته به عنوان جزئی از برنامه های گرافیکی استاندارد درآمد.
ازاین شعار راینو، Modeling Tools For Designer به راحتی می توان فهمید که بیشترین آمار کاربران راینو از طراحان صنعتی، جواهرآلات، کفش، کشتی، هواپیما، معماران، طراحان صحنه، مهندسین ساخت و تولید، بسته بندی و دیگر افرادی است که مستقیم یا غیر مستقیم با دنیای طراحی در ارتباط هستند. این افراد به ابزاری نیاز دارند که محدودیت های نرم افزارهای کاملاً مهندسی را نداشته، تا بتوانند به راحتی به ارائه ایده خود بپردازند و از طرف دیگر دقت کافی را در ساخت داشته باشد.
ویژگی های نرم افزار راینو:
- بدون محدودیت (Uninhibited): مدلینگ آسان و به اصطلاح Free Form Modeling. یعنی ساخت هر شکلی که بتوانید آن را تجسم کنید.
- دقت (Accuracy): دقت لازم را در طراحی، آنالیز و ساخت و تولید در اختیار کاربر قرار می دهد.
- سازگاری (Compatibility): با تمام نرم افزارهای مربوط به طراحی،نقشه کشی، CAM، مهندسی، آنالیز، رندرینگ، انیمشن و تصویرسازی.
- راحتی در یادگیری و استفاده (Accessible)
- سرعت: سرعت در سیستم مدل سازی و همین طور در کارکرد نرم افزاری.
- کم هزینه: هزینه کم در یادگیری و همین طور هزینه سیستمی که راینو احتیاج دارد. راینو احتیاج به سیستم سخت افزاری خاصی ندارد و با یک کامپیوتر معمولی راه اندازی می شود.
معرفی پلاگین Matrix:
آخرین ورژن Plug-in طراحی جواهرات برای راینوسروس که به منظور هدفمند کردن امکانات و ابزار های راینو و ایجاد محیط کاربری بسیار مناسب برای طراحی جواهرت، طراحی شده است، ماتریکس (Matrix) نام دارد. با کمک این Plug-in می توان طراحی های زیبا و واقعی را در راینوسروس به صورت سه بعدی ایجاد نمود که قابلیت اتصال به ابزارهای تولید را دارا می باشد (CAM).
شرکت Gemvision تولید کننده این نرم افزار، بیش از 2 سال، ابزار ها، عقاید و روش های بسیاری را مورد بررسی قرار داده است که حاصل نتایج آن نرم افزار ماتریکس است که کارآمدی و انعطاف پذیری خوبی را فراهم کرده است. به طوری که هم زمان می توان با طراحی، جزئیات آن و رنگ آمیزی طرح را به طور دقیق اعمال نمود و پس از آماده شدن عکس سه بعدی از طرح، آن را چاپ و یا Email نمود. ماتریکس 6، قوه ابتکار، سرعت عمل و دقت را با محیا کردن ابزار ها و روش هایی که یک طراح جواهرات به آن نیاز دارد در یک مجموعه گرد آورده است. ماتریکس 6، بزرگ ترین و بهترین مجموعه ابزارهای چیدمان برای سنگ ها را در در نظر گرفته است. تغییر اندازه، چرخاندن و جا به جا کردن آن ها با استفاده از ابزار های ساده را میسر نموده است. گنجاندن روش چیدمان Pavé (سنگ فرشی) بر روی سطوح ناهموار یکی از این مزایا می باشد.
هر سطحی که توسط طراح در نرم افزار طراحی می شود باید بدون نقص باشد. برای داشتن یک طراحی خوب رعایت این نکته ضروری است. بدین منظور راه های مختلفی برای کنترل و استفاده از سطوح در نرم افزار وجود دارد. در ماتریکس تمامی مراحل پیشرفته برای طراحی سطوح مدل به وسیله ابزاری برای کاربرانی که حتی تسلط چندانی بر روی سطوح ندارد به صورت بسیار آسان در نظر گرفته شده است و با کمک این ابزار، طراحی یک مدل بیش از یک ساعت طول نخواهد کشید. ماتریکس به عنوان همراهی مناسب برای راینوسروس 4، آن را واقعی تر و پیاده سازی اندیشه های خلاقانه طراح را در سریعترین زمان میسر ساخته است.
در مبحث کارکردگرایی، منظور از کارکرد جواهرات، قابلیت استفاده از آنها می باشد که بدین منظور در نظر گرفتن رابطه های جسمانی بسیار اهمیت دارد. برای جواهرات ابعاد استانداردی با توجه به ابعاد آنتروپومتریک بدن در نظر گرفته شده است که تولیدکنندگان بر آن اساس جواهرات را در سایزهای مختلف، تولید می کنند. راحتی، انطباق با فرم بدن و ایمنی، جنبه های مهم رابطه جسمانی در جواهرات می باشند.
انگشتر:
انگشتر و حلقه از بین جواهرات دیگر بیشترین کاربرد را داراست. در طراحی انگشتر باید از لبه تیز اجتناب کرد. جدول زیر ابعاد استاندارد سایز حلقه ها را نشان می دهند.

گوشواره:
در طراحی گوشواره، وزن و راحتی، دو فاکتور مهم می باشند. در طراحی گوشواره ها باید از وزن زیاد خودداری شود.
دستبند:
در طراحی دستبند ها نیز باید ازهرگونه لبه تیز اجتناب شود تا موجب ناراحتی پوست و همچنین گیر کردن به لباس ها نشود. نکته دیگر در طراحی دستبند های یکپارچه (بدون قفل) و النگو ها، در نظر گرفتن استخوان مچ است تا فرد هنگام به دست کردن یا درآوردن آن دچار مشکل نشود.
در نمودار زیر ابعاد دستبند ها را مشاهده می کنید.
طول دستبند اندازه افراد:
7 اینچ صدک 5 زنان
7.5 اینچ صدک 50 زنان
8 اینچ صدک 95 زنان
8 اینچ صدک 5 مردان
8.5 اینچ صدک 50 مردان
9 اینچ صدک 95 مردان
گردن بند:
برای گردنبند نیز باید فاکتور های قبلی مانند وزن مناسب و اجتناب از هر گونه گوشه و لبه تیز رعایت شود. ابعاد انواع گردنبندها، طوق ها و زنجیرها را در شکل زیر مشاهده می کنید.

کلاسهای جواهر سازی امیر حسین دلبری و استاد تناولی و خانم مونا پاد موسسه ماه مهر .
بخش آموزش ماه مهر اعلام کردکه آماده ثبتنام از هنرجویان علاقهمند برای کلاس جواهرسازی استاد تناولی است. علاقهمندان تا 12 مهرماه مهلت دارند برای ثبتنام اقدام کنند. شروع کلاس 19 دی ماه خواهد بود.
این کلاس شامل 2 دوره و هر دوره 8 جلسه خواهد بود:
در 8 جلسه اول ابتدا به اصول طراحی و پیاده کردن و اسکن طرح پرداخته شده و سپس طی 2 یا 3 جلسه کار با نرم افزار راینو تدریس میشود. از جلسه چهارم تا ششم طرحی که از قبل تهیه شده با راینو و به صورت 3 بعدی اجرا میشود. در 2 جلسه آخر کار در کارگاه جواهرسازی مجهز به3D ادامه مییابد و طرحهای تأیید شده هنرجویان از طریق دستگاه 3D تراشکاری شده و هنرجو ساخت یک نمونه انگشتر یا گردن آویز را با دستگاه تجربه خواهد کرد.
دوره دوم- دوره دوم در میانههای بهار 1390 آغاز خواهد شد. در این دوره به کار تکثیر نمونههایی که در دوره اول بدست آمده پرداخته میشود و کلیه مراحل لاستیک پزی، قالب سازی، موم زنی، موم سوزی و ذوب فلز و ریختهگری با روش تخلیه هوا ( وکیوم ) آموزش داده میشود.
در هر 2 دوره کار عملی با تئوری و نقد و بررسی همراه خواهد بود.
مدرسین دوره اول: خانم مونا پاد و آقای امیرحسین دلبری
مدرسین دوره دوم: استاد پرویز تناولی و خانم مونا پاد
لینک وبسایت موسسه ماه مهر / اطلاعات کامل را از اینجا دریافت کنید
جواهرسازي يك هنر است؛ اين عقيده اميرحسين دلبري است. عقيدهاي كه روي آن راسخ است. او ميگويد قصد ندارد هيچگاه به جواهرسازي به چشم يك صنعت بنگرد. او ميخواهد هميشه يك آرتيست بماند. ميخواهد هنرمندي باشد كه تمام زندگياش را وقف هنر كرده باشد. دريچه ديدش متفاوت است. ميگويد ميخواهم كاري بسازم كه همه اقشار جامعه آن را بپسندند؛ چه كساني كه از نظر مالي در سطح مناسبي هستند و چه كساني كه وضع مالي خوبي ندارند. اميرحسين به اين اعتقاد راسخ پايبند است كه نميخواهم در گلوگاه تاريخ دفن شوم و تنها راه ماندگاري در تاريخ را ساختن بهترينها ميدانم. ميخواهم بهترين جواهرات را طراحي كنم و بسازم تا هميشه در تاريخ ماندگار باشم. او معتقد است بايد كار و هنر من به چيزي كه ميسازم بها دهد نه متريال آن چيز به كار من. نقره كار ميكنم چون ميخواهم هنري را بر روي آن پياده كنم كه به او ارزشي بيش از طلا دهد.
-از سبزوار شروع كنيد.
سبزوار شهر كوچكي است. مشخصه سبزوار خوشنويسي است و سفالگري؛ دو خصلتي كه سبزوار را به آن ميشناسند. من از سوم ابتدايي خوشنويسي را در مدرسه آغاز كردم. بسيار علاقه داشتم و دارم. البته بعد از خوشنويسي، سفالگري را هم نزد آقاي گنابادي آغاز كردم. نزد اهالي سبزوار سفالگري بسيار رواج دارد كه به نظر من به خاطر موقعيت جغرافيايي اين منطقه است.
-در سفالگري چه چيزي وجود داشت كه شما را مجذوب خودش كرد؟
من عاشق حجم شدم. وقتي سفالگري را آغاز كردم از همان ابتدا عاشق حجم شدم. حتي در همان ابتداي آغاز به كارم يكسري حجم خاص را كار كردم كه وقتي الان به آن حجمها فكر ميكنم به اين سير تكاملي كارم بيشتر پي ميبرم. البته منطقه ما هم يك منطقه خاص بود و اين احساسات و همين طور اين هنر را بيشتر در درون من بارور ميكرد.
-خب چه شد كه از اين دو هنر وارد جواهرسازي شديد؟
من يك شوهرعمه داشتم كه طلاساز بود. ايشان وقتي كارهاي من را ديدند، تشويقم كردند براي ورود به جواهرسازي. من هم كه ارتباط خوبي با ساير هنرها داشتم رفتم پيش ايشان و شروع كردم به جواهرسازي. ايشان وقتي تلاشها و موفقيتهاي من را مشاهده كردند آمدند و من را در تهران به يك استاد جواهرسازي معرفي كردند براي ادامه و يادگيري.
-در آن مقطع چندساله بوديد؟
من 16 سالم بود كه شروع به يادگيري جواهرسازي حرفهاي كردم. از همان ابتدا تا امروز سعي كردم هر تكنيكي كه در اين رابطه آمده را ياد بگيرم. براي مثال يادم هست براي النگوسازي گفتند يك آقايي هست كه عرب است ولي از جمله عربهايي است كه هنگام جنگ ايران و عراق مهاجرت كرده به ايران و به من گفتند اگر بتواني بروي و شاگردش بشوي خيلي خوب است. رفتم ناصرخسرو. در آن كوچه پسكوچههاي ناصرخسرو ديدم يك آقايي، يك مغازه خاكگرفتهاي دارد و در تنهايي براي خودش النگو ميسازد. رفتم و گفتم آقا جواد عرب؟ كه بعد از احوالپرسي و آشنايي دادن درخواست شاگرديشان را كردم كه با كمال ناباوري قبول كردند.
لینک روزنامه شرق / متن کامل را اینجا بخوانید
متن pdf روزنامه شرق / نمونه کامل صفحه روزنامه را اینجا ببینید
دست ها و گردن و گوش ها
زيورآلات زن عرب خوزستاني
نويسنده: اميرحسين دلبري
گرايش به زيبايي همساز با ساختار اجتماعي و نظام ارزشي جوامع مختلف داراي شكل هاي متفاوتي است. زن عرب براي آرايش و زيبايي از قابليت هاي طبيعي جسم خود به نحو مناسبي استفاده مي كند.
زيورآلات سر و صورت
زن عرب ابروها، بالاي بيني و چانه اش را به وسيله خال هاي سبز رنگ، زينت مي دهد. البته خالكوبي در گذشته جنبه درماني داشته اما به مرور زمان، علاوه بر كاركرد قبلي، كاركرد زينتي نيز يافته است. زنان امروزه خالكوبي را عمدتاً براي زيبايي انجام مي دهند و خال را به شكل هاي گوناگون بر اجزاي صورت، دست و پا تصوير مي كنند. برخي از زنان گاهي در اين امر زياده روي مي كنند. زنان فقير از خالكوبي بيشتري استفاده مي كنند و در اين باره ضرب المثلي هست كه مي گويد: ذهب بنت الفقير ادگاگ. يعني خالكوبي، طلاي دختر فقير است. زنان علاوه بر خالكوبي، از زيورآلاتي همانند طوگ، قابچي، خوصه، حيل، و… استفاده مي كند كه هر مورد را جداگانه توضيح مي دهيم.
1- چلاب: زينتي قلاب مانند كه روسري (شيله) را پس از پيچيدن به دور سر زن به هم وصل مي كند.
2- چف الباده (ابولوزه): گوشواره يكي از زيورهايي است كه زن عرب از آن استفاده مي كند و معمولاً زير «شيله» قرار مي گيرد. در گذشته گوشواره هاي پهن و گرد در ميان زنان عرب رواج داشت. ابولوزه نيز نام گوشواره اي است كه زن عرب خوزستان از آن استفاده مي كند. او براي جمع كردن موهاي دو طرف جلوي سرش از گيره اي به نام ماشه يا بلكيته و براي آرايش موهاي روي پيشاني از «دلاعه» بهره مي جويد. «دلاعه» زيوري است از جنس طلا، نقره يا مهره هاي رنگي. اضمام نيز نام گوشواره اي است از جنس طلاكه اخيراً در ميان زنان عرب رايج شده است.
3- كتر: دو حلقه زنجيره اي كه از دو طرف صورت زن آويزان مي شد و جنس آن از طلايا نقره بود. امروزه از اين زيور استفاده نمي شود.
4- گبكاب: به تاج عروس گفته مي شود كه از طلادرست مي شود و ويژه خانواده هاي شيوخ و اشراف است.
5- شعاعه: ميخكي است كه به وسيله ميله كوچكي به پره راست بيني متصل مي شود. براي اين كار پره راست بيني را سوراخ مي كنند. نخ كوچكي هم رنگ ميخك- كه در درون بيني به ميله شعاعه متصل است- از بيرون به ابتداي ميله بسته مي شود. شعاعه از جنس طلايا نقره است. دختران به جاي شعاعه از ميخك ظريف تري به نام ورده (به معناي گل) استفاده مي كنند.
زيورآلات گردن
طوگ، قابچي، مكسره، ضامن و ازرار، زينت آلات ويژه گردن هستند كه به ترتيب توضيح داده مي شوند.
1- طوگ: طوگ يا طوق، گردنبندي شرابه دار و از جنس طلاست كه زنان عرب در گذشته و حال از آن بهره مي گيرند. آنچه به اين گردنبند، درخشش خيره كننده اي مي بخشد نصب سنگ هاي قيمتي به انتهاي شرابه هاست.
2- قابچي: قابچي، زيور گردن زنان اشراف و ثروتمند است كه به واسطه زنجير يا نخ كشدار به پشت گردن محكم مي شود. قابچي كمي از سكه ده ريالي بزرگ تر و جنس آن از طلاست. زناني كه با قابچي، گردن خود را زينت مي بخشند، از روسري هاي نازك (شيله) استفاده مي كنند تا قابچي از پشت آن پيدا باشد. زنان اشراف معمولاً در اعياد و جشن ها از قابچي استفاده مي كنند.
3- مكسره: مكسره، گردنبندي است با مهره هاي قيمتي و سكه هايي از جنس طلاكه زينت بخش گردن زن عرب است.
4- ضامن: در گذشته زن عرب هنگام اعياد و جشن ها و به ويژه در مراسم عروسي از گردنبندي كه معمولاً از جنس طلايا نقره بود، استفاده مي كرد. اين گردنبند، ضامن نام دارد و امروز، جز موارد معدودي در روستا به ندرت از آن استفاده مي شود.
زيورآلات دست
1- مگدس: مگدس نوعي النگو از جنس طلا، نقره و پلاستيك است كه زنان عرب به طور كلي و زنان روستايي به طور خاص از آن استفاده مي كنند. اين باور وجود دارد كه استفاده از اين النگو جهت تسكين اعصاب و ناراحتي هاي رواني مفيد است. احتمالاً واژه فصيح اين زيور بايد «مكدس» باشد.
2- مفاتيل: مفاتيل نوعي النگو از جنس طلاست كه پهناي آن 5/2 سانتي متر است و داراي لولاي كوچكي است كه به وسيله زنجيري به دست محكم مي شود.
3- معضد: النگويي است از جنس نقره كه در محل آرنج دست بسته مي شود.
4- خوصه: النگويي از جنس طلايا نقره كه با دو فيروزه مزين مي شود. واژه «خوصه» در زبان عربي به معناي برگ درخت خرماست.
روزنامه شرق شماره 1144 تاریخ 89/10/5 صفحه 14
دنیای پر راز و رمز جواهرات
امير حسين دلبري، طراح جواهرات نيز با بيان اينكه ايرانيان بسته به نوع منطقه زيستي و جغرافياي خود از جواهرات متفاوتي برخوردارند، گفت: در ايران باستان هركدام از قبايل و اقوام ايراني بسته به ويژگي زيستي و محيط جغرافيايي خود مدل خاصي از زيورآلات را براي خود تهيه ميكردند. به گفته وي، مشخصه اصلي جواهرات در منطقه تركمن صحرا، صداي شرشره و آويزهاي آن است كه به صداي پر زدن غاز شباهت دارد. وي همچنين با اشاره به جعبههاي كوچكي كه تركمنها براي محافظت و حمايت نيروهاي معنوي به گردن ميانداختند، گفت: با ورود اسلام به ايران جواهرات كاربردي مذهبي هم پيدا كردند و حتي بعدها حالت تعويذ و نمادي براي نجات از اهريمن و نيروهاي شيطاني به خود گرفتند. به گفته وي استفاده از انگشترهاي نقره با سنگ عقيق و فيروزه را كه امروز بيشترين كاربرد در ميان مردم ناحيه خراسان دارد بايد حاصل اين تفكر دانست. وي كه سبك جديدي را در طراحي جواهرات با نام طراحي مدرنيسم ايراني پايهگذاري كرده است. دليل افزايش خريد بدليجاتي كه از كشورهايي مثل تايلند وارد ميشوند را تنوع زياد و هزينه كم آنها دانست و در پاسخ به اين پرسش كه چرا در ايران با وجود ذخاير عظيم سنگهاي زينتي و همچنين استعداد و خلاقيت هنرمندان در طراحيهاي ناب، همچنان شاهد واردات زيورآلات از ديگر كشورها هستيم، گفت: اگر چنين زيورآلات وارداتي در ايران ساخته شوند از ميزان اجرت ساخت و قيمت بالاتري برخوردار خواهند بود و به همين دليل استفادهكنندگان از اين زيورآلات كه بيشتر جوانها هستند، ترجيح ميدهند نوع وارداتي آن را كه قدرت خريدشان را نيز بالا ميبرد، انتخاب كنند. به گفته دلبري تا وقتي به جواهرات به عنوان يك صنعت ديده نشود و طراحان طلا و جواهرات صنفي مخصوص به خود نداشته باشند كه از كپي غيرقانوني طرحهايشان جلوگيري شود و آنقدر مجال ظهور داشته باشند كه بتوانند طرحهايشان را با قيمت كمتر در اختيار سازنده قرار دهند، اين وضعيت به همين منوال ادامه خواهد داشت.